fudbalski trening
Email rss
veliki broj naslova i opreme za pripremu fudbalera
Autor: Nenad Antonijević Taktika, Tematski radovi

VRSTE PRESINGA – I

Fudbal, u obliku u kojem ga danas poznajemo, igra se već 150 godina. Od svojih maglovitih početaka, izrastao je u najpopularniju igru na svetu; naime, fudbalom se po nekim istraživanjima bavi oko 240 miliona ljudi, u preko 200 zemalja sveta. Najveći fudbalski turniri, kao što su Svetsko prvenstvo  i Liga šampiona, privlače televizijski auditorijum, koji se meri u milijardama, što je više nego u bilo kom drugom sportu.

Tokom celokupnog razvojnog perioda, tempo promena u fudbalu je veoma brz. Medjutim mnoge inovacije, koje sačinjavaju današnji spektakl, javljaju se tek u poslednjih pedeset godina. Tako dinamične promene, neosporno da su doprinele razvoju igre, dok su, sa druge strane, neki inovirani pojavni oblici (u dosta manjem obimu) imali kao krajnji efekat,  dekadenciju igre.

U poređenju sa Korićanskim idealima, to jest poredeći merila kojih se pridržavala gospoda u Engleskoj 60-ih godina 19. veka, koja su se amaterski bavila fudbalom ( klubova koji su sačinjavali rani Fudbalski savez Engleske ), fudbal sada poseduje jaču profesionalnu oštrinu, gde god da se igra.

Sagledavajući današnju situaciju, možemo slobodno da konstatujemo da je komercijalizacija fudbala najviše uticala na njegov razvoj.

Pojavom sve više kvalitetnih klubova sa velikim budžetima, istaknutih pojedinaca (zvezda) i nezasite, zahtevne publike, fudbal postaje značajna privredna grana i profitabilan način poslovanja. Igra koja je spočetka bila zabava engleskih aristokrata i studenata,  počinje da prelazi u posao, koji donosi egzistenciju za veliki broj ljudi koji su posredno ili neposredno uključeni u nju. Samim tim fudbal je morao da pretrpi promene da bi ostao atraktivna,  dinamična i privlačna igra, uvek puna neizvesnosti.

Uprkos ciničnim komercijalnim aspektima igre, privlačnost fudbala i dalje leži u njegovoj jednostavnosti. U većem delu razvojnog perioda fudbala u 19. veku, novine je uvodio relativno mali broj pojedinaca, igrača i trenera koji su dosta razmišljali o osnovnoj prirodi igre. Uvođenjem novih pravila, npr. ofsajd pravilo, došlo je i do korenitih promena u samoj postavci i pristupu fudbalskoj igri. Savremene igračke formacije su se delom razvile kao rezultat ovih novina.                 Promene su doprinele i tome što se viktorijanski fudbal iz individualističke igre pomahnitalog driblanja, pretvorio u timsku igru dodavanja i međusobne saradnje, poznatu današnjem gledaocu.

Prvenstva kontinenata, Svetska prvenstva, Olimpijske igre, klubska kontinentalna takmičenja, su glavni fudbalski događaji na osnovu kojih se može suditi o razvojnom trendu fudbalske igre.

Savremeni fudbal se može razmatrati ne samo kao veliki sportski događaj, već i kao najsloženija društvena pojava. Do njegovog napretka dolazi upravo iz rivalstava i uzajamnog međusobnog uticaja velikih timova. Prilikom ovih takmičenja svaka ekipa pokazuje svoje pravo lice, mobilizaciju snage svojih igrača, njihove voljne i tehničko-taktičke kvalitete.  Utakmice pokazuju koliko je bitno imati inicijativu u igri, odnosno do   koje mere je jedan tim dominantan, u koliko je organizovan i pripremljen za meč.

Organizacija igre je i kluč do kojeg su treneri  došli razmišljajući kako da nadmudre rivala. Najbolje svetske ekipe, pokazuju i veoma visok nivo organizacije. Njihova igra se ispoljava kroz veliku brzinu kretanja igrača, brzinsku tehniku igre sa loptom, brzinu grupnog manevra, veliku borbenost u svim fazama igre, što i pokazuje da fudbal postaje sve brži, borbeniji i intenzivniji.

Poseban značaj u igri imaju grupni manevri u izvođenju 6 – 7 igrača istovremeno, kako u pokušaju da se postigne gol, tako i u zajedničkom delovanju prilikom oduzimanja lopte.

Veliki treneri su kroz svoju dugogodišnju praksu došli do zaključka da se samo iz dobre i organizovane odbrane, može napraviti dobar napad. Iz ovoga proizilazi, da je trenutak  oduzimanja lopte, kao i brza transformacija iz odbrane u napad i obrnuto, od vitalnog značaja za postizanje cilja. Raznim taktičkim varijacijama u odbrani, došlo se do uvođenja stilova defanzivne igre. U početku se razvila striktna markacija protivničkih igrača, dok se u današnjem fudbalu uveliko koristi zonski ili kombinovani način igre. Zonska, odnosno kombinovana igra u defanzivi, podrazumeva  pokrivanje igrača i prostora u koji taj igrač dolazi, kao i striktnu markaciju igrača u i oko zone gde se nalazi lopta. Presing igra, odnosno grupni pritisak na protivničku ekipu, sa ciljem oduzimanja lopte i pokretanje sopstvenog napada, je jedno od sredstava koje današnji timovi najviše koriste u kombinovanom načinu igre i njega ćemo u ovom izlaganju podrobnije izanalizirati.

PRESING IGRA

Presing predstavlja deo taktičkog plana koji se odnosi na fazu defanzivne igre i on obuhvata niz postupaka i mera, koje ekipa primenjuje u izvršavanju taktičkih  zadataka na odredjenim delovima terena.

Reč presing, nastala je od engleske reči “press”, što znači pritisak. Iz toga možemo zaključiti  da protivnika sa presing igrom želimo staviti pod određeni pritisak. Kada se kaže presing, u savremenom fudbalu, misli se na delovanje tima u fazi odbrane. Presing predstavlja nameru ekipe da kolektivnim i sinhronizovanim dejstvom oduzmu protivniku loptu i pokrenu napad.

Presing igra svrstava se u kombinovanu vrstu odbrane, gde jedna grupa igrača igra presing na loptu i prostor striktnim markacijama, a druga grupa se pravilno zonski postavlja u odnosu na loptu i prostor.  Važno je napomenuti da se presing ne igra i nemoguće ga je sprovoditi  90 minuta.  Koristi se u odredjenim situacijama i periodima igre.

U savremenom fudbalu  presing je pronašao svoju primenu u okviru zonske odbrane, kao njen osnovni mehanizam. Misli se pre svega na zonsku odbranu koja u sebi sadrži aktivan pritisak, usmeren ka delu terena u kom se nalazi lopta ili protivnički igrač sa loptom, sa ciljem da se lopta oduzme ili započne napad. Uspešna primena presinga zavisi od samog delovanja ekipe kao homogene celine, u skladu sa zadacima i ulogama koje imaju članovi ekipe.

Da bi jedan tim mogao uspešno da sprovede presing igru neophodno je da trener pre svega dobro poznaje vrste, principe i metodiku obuke i usavršavanje presinga kao i to koji su psiho-fizički potencijali potrebni za njegovu primenu.

VRSTE PRESINGA

Vrste presinga predstavljaju unapred zamišljeno plansko sprovođenje presing igre jednog tima. U zavisnosti od ekipe i protivnika i na kraju cilja te utakmice, presing može biti sproveden na različitim delovima terena i u različitim situacijama.

Po delovima terena na kome se sprovodi, presing igru možemo podeliti u tri kategorije:

  • presing na protivničkoj polovini terena (visoki presing)
  • presing na sredini terena (presing u zoni manevra ili srednji presing)
  • presing na svojoj polovini terena (duboki presing ili niski presing)

VISOKI PRESING

Ova vrsta presing igre se sprovodi na protivničkoj polovini terena, odnosno igrači vrše pritisak na zadnju liniju protivničkog tima. Sprovode ga igrači napada uz podršku veznih igrača na bočnim delovima terena. Odbrambeni igrači učestvuju aktivno u obezbeđivanju eventualnih  grešaka igrača koji vrše visoki presing.

Ovaj način igre se primenjuje u svim situacijama kada protivnik započinje napad:

  • kada lopta kreće od golmana,
  • nakon bacanja auta rivala
  • posle gubitka lopte na protivničkoj polovini

Preduslov  je da svi igrači budu pozicionirani ispred lopte. Obično se koristi kada se igra protiv objektivno slabijeg protivnika i to u presing zonama, ako protivnik ima izrazito slabijeg igrača po spoljnim pozicijama.

Zone u kojima se sprovodi visoki presing

PRESING U ZONI MANEVRA (srednji presing)

Preduslov za uspešan presing na sredini terena u osnovnoj zoni jeste plitka formacija. Povoljan trenutak za izvođenje ove vrste  presinga  karakteriše nekvalitetan pas (spora lopta, poprečna lopta, neprecizna lopta…), loš prijem lopte, neadekvatno delovanje igrača sa loptom (vodjenje lopte prema svom golu, nepravovremen dribling, nepravovremeno upošljavanje saigrača…)

Zona u kojoj se sprovodi srednji presing

DUBOKI PRESING

Ovoj vrsti presinga, kao jednom delu teme ovog izlaganja posvetićemo više pažnje.

Presing na svojoj polovini terena ili duboki presing  podrazumeva pritisak na protivničku ekipu u niskoj zoni. Ova vrsta presing igre ima za cilj da  spreči proigravanje u dubinu iza leđa odbrane.

Veoma je važno da se u ovoj vrsti presinga ne prave bezpotrebni prekidi iz kojih bi protivnik mogao direktno da ugrozi gol. Može se primeniti u situacijama kada su igrači zadnje linije odbrane ekipe koja vrši presing, slabijih brzinskih svojstava ili kada ekipa koja vrši presing želi putem kontranapada ugroziti protivnički gol i kada igramo protiv jačeg protivnika.

Duboki presing se igra tako što svesno  puštamo protivnika na svoju polovinu terena gde igramo i započinjemo oduzimanje lopte presingom i brzim kontra-napadima pokušavamo da ugrozimo gol protivnika.

Plitka formacija je jedno od osnovnih pravila za igranje dubokog presinga, tj. napadači i poslednji igrači odbrane moraju biti na maksimalnoj udaljenosti od 30 do 40 metara, čime se stvara čvrst i kompaktan blok  i smanjuje manevarski prostor protivničkoj ekipi.

Igrači moraju posebno da vode računa da protivnički igrači ne upute udarac sa distance, što u principu i jeste najjače oružje protiv ovakvog načina igranja odbrane.

Način igranja dubokog presinga: organizovani timski presing.  Njega karakteriše organizovano i istovremeno delovanje svih igrača ekipe koja vrši presing.

Zone u kojima se sprovodi duboki presing

Primer dubokog presinga kada je lopta na bočnim delovima terena


Primer dubokog presinga kada je lopta na centralnom delu terena, sa dupliranjem protivnika (centralni vezni-špic)


Primer kontranapada prilikom osvojene lopte u dubokom presingu


Prednosti dubokog presinga:

  • osiguranje sopstvenog gola u igri sa jačim ili bržim protivnikom (podrška sporijim odbrambenim igračima)
  • namerno izvlačenje protivnika sa svoje polovine i pravljenje velikog prostora iza leđa protivničke odbrane
  • grupisanje većeg broja igrača u zoni završnice ispred svog gola
  • pružanje šanse brzim napadačima da kontranapadima koji započinju duboko sa svoje polovine ugroze protivnički gol

Mane dubokog presinga:

  • svesno puštanje protivnika na svoju polovinu
  • mogućnost udarca na gol sa distance
  • mogućnost pravljenja prekršaja na delu terena odakle protivnik može direktno da ugrozi gol
  • loš položaj čitavog tima prilikom osvojene lopte, gde se igrači teže demarkiraju i ne stvaraju povoljne uslove za kontranapad

Mere protiv dubokog presinga:

Mere koje se koriste protiv dubokog presinga su sva ona sredstva koja ekipa primenjuje u svim drugim vrstama presinga da bi ga neutralisala na najbolji mogući način.

Tu spadaju:

  • Individualna sposobnost igrača  (1:1)
  • mentalni trening – koncentracija, samoodgovornost, samodisciplina
  • tehnički trening – pre svega poboljšanje prvog i drugog pasa, kao i prijema lopte
  • taktički trening – automatizovati kretanje radi održavanja pozicione mreže u odnosu na položaj lopte na terenu
  • precizna, tačna i tečna igra (dupla-povratna-dubinska)
  • dijagonalni pasovi
  • promena strana - plansko preskakanje igre u ”zoni presinga”
  • šut sa distance
Komentara: 0 Komentara Objavljeno: 12 Feb 2012
Name (Req)

E-mail (Req)

URI

Message